Po dostarczeniu próbki do laboratorium należy ocenić jej stan wizualny. Próbki wykazujące spękania powierzchni, oznaki wysuszenia lub deformacje geometryczne należy odrzucić jako niereprezentatywne. Formowanie próbki polega na bardzo delikatnym usunięciu zewnętrznej warstwy, która mogła zostać naruszona podczas pobrania i transportu. Obróbkę prowadzi się ostrym drutem lub nożem o cienkim ostrzu, a czynności przygotowawcze wykonuje się w jak najkrótszym czasie, aby ograniczyć ekspozycję materiału na powietrze.
W przypadku przygotowania próbki do badania edometrycznego kluczowe jest uzyskanie równoległych powierzchni próbki oraz jej dokładnego dopasowania do pierścienia edometrycznego. Jedynie równomierny kontakt powierzchni próbki z filtrem i pierścieniem zapewnia prawidłowe rozłożenie odkształceń podczas konsolidacji.
W badaniu trójosiowym szczególnie istotna jest stabilizacja próbki podczas montażu. Po uformowaniu cylindrycznej próbki nakłada się membranę ochronną. W celu uniknięcia deformacji stosuje się wewnętrzne pręty łączące, które utrzymują próbkę w osi aparatu, umożliwiają jej pionowe ustawienie oraz kontrolę nad nią podczas całego montażu. Dzięki temu próbka nie odkształca się ani nie rotuje, co eliminuje nierównomierne naprężenia w początkowej fazie badania i zwiększa powtarzalność wyników (Head, 1998; Bishop & Henkel, 1962). Każda nieprawidłowość podczas przygotowania może skutkować utratą integralności struktury próbki, a w konsekwencji — błędną interpretacją wartości spójności i kąta tarcia wewnętrznego.
Ostatecznie próbka gruntów spoistych powinna być traktowana jako wierny nośnik informacji o podłożu. Dbając o jej jakość na etapie pobierania, transportu i przygotowania, zapewnia się, że wynik badania laboratoryjnego odzwierciedla rzeczywiste zachowanie gruntu in situ.