{"id":269,"date":"2025-10-27T11:46:30","date_gmt":"2025-10-27T10:46:30","guid":{"rendered":"https:\/\/trilabs.pl\/?p=269"},"modified":"2025-11-26T17:09:30","modified_gmt":"2025-11-26T16:09:30","slug":"rodzaje-poboru-prob-zgodnie-z-eurokod-7","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/rodzaje-poboru-prob-zgodnie-z-eurokod-7\/","title":{"rendered":"Rodzaje poboru pr\u00f3b zgodnie z Eurokod 7"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Systemy poboru pr\u00f3b gruntu zgodnie z Eurokodem 7 \u2013 dlaczego maj\u0105 znaczenie?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W badaniach pod\u0142o\u017ca gruntowego nie ma miejsca na przypadek. Jako\u015b\u0107 poboru pr\u00f3b bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na dalsze prace badawcze i ich powodzenie. Te z kolei s\u0105 podstaw\u0105 doboru parametr\u00f3w geotechnicznych w projektowaniu fundament\u00f3w, nasyp\u00f3w, skarp, konstrukcji oporowych czy pali. Eurokod 7 (EN 1997-2) jasno okre\u015bla wymagania dotycz\u0105ce sposobu poboru pr\u00f3b oraz ich klas jako\u015bci. Oznacza to, \u017ce odpowiedni ich dob\u00f3r jest obowi\u0105zkiem projektowym.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Kategorie (klasy) pr\u00f3b wg Eurokodu 7<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Europejska Norma Eurokod 7 wprowadza klasy jako\u015bci pr\u00f3b, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105 stopie\u0144 ich przydatno\u015bci do poszczeg\u00f3lnych bada\u0144. W praktyce mowa o pi\u0119ciu klasach r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 jako\u015bci\u0105 poboru:<\/p>\n

    \n
  • Klasa 1. S\u0105 to pr\u00f3by o mo\u017cliwie nienaruszonej strukturze, stanie napr\u0119\u017ce\u0144 i wilgotno\u015bci. Nadaj\u0105ce si\u0119 do najbardziej wymagaj\u0105cych bada\u0144 wytrzyma\u0142o\u015bciowych i odkszta\u0142ceniowych (np. badania tr\u00f3josiowe, edometr). Osi\u0105ga si\u0119 j\u0105 tylko pobieraj\u0105c pr\u00f3b\u0119 specjalistycznym pr\u00f3bnikiem cienko\u015bciennym, przy odpowiednim zabezpieczeniu pr\u00f3by.<\/li>\n
  • Klasa 2. Pr\u00f3by te posiadaj\u0105 zachowan\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107 i wilgotno\u015b\u0107, ale mog\u0105 mie\u0107 zaburzon\u0105 struktur\u0119. Mog\u0105 by\u0107 wykorzystane do okre\u015blenia g\u0119sto\u015bci, wilgotno\u015bci, porowato\u015bci, przepuszczalno\u015bci, konsystencji i wilgotno\u015bci. Nie s\u0105 natomiast zalecane badania wytrzyma\u0142o\u015bciowe i odkszta\u0142ceniowe na niniejszych pr\u00f3bach. Cz\u0119sto pobierane s\u0105 specjalnymi aparatami rdzeniowymi lub cylindrami.<\/li>\n
  • Klasa 3. Reprezentuj\u0105 j\u0105 pr\u00f3by o naruszonej strukturze, ale reprezentatywne sk\u0142adowo (naturalne uziarnienie) i wilgotno\u015bciowo (naturalna wilgotno\u015b\u0107). U\u017cywa si\u0119 ich najcz\u0119\u015bciej do identyfikacji gruntu, bada\u0144 wilgotno\u015bci, granic Attenberga, sk\u0142adu organicznego. Nie nadaj\u0105 si\u0119 do wyznaczania parametr\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych i odkszta\u0142ceniowych. Zwykle pobiera si\u0119 je \u015bwidrem spiralnym.<\/li>\n
  • Klasa 4. Jest to urobek lu\u017any gdzie struktura i stan wodny mog\u0142y si\u0119 zmieni\u0107. U\u017cywa si\u0119 je do identyfikacji i opisu warstw pod\u0142o\u017ca. Nie nadaj\u0105 si\u0119 do wyznaczania parametr\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bciowych i odkszta\u0142ceniowych.<\/li>\n
  • Klasa 5. S\u0105 to pr\u00f3bki pogl\u0105dowe stosowane do rozpoznania ci\u0105g\u0142o\u015bci warstw.<\/li>\n<\/ul>\n

    Zgodnie z powy\u017cszym, w normie do poszczeg\u00f3lnych klas przyporz\u0105dkowano kategorie pobierania pr\u00f3b gruntu (A-C). Dla metody A mog\u0105 by\u0107 otrzymane pr\u00f3by wszystkiej klasy jako\u015bci. Dla metody B: klasy od 3 do 5. Z kolei dla metody C \u2013 jedynie klasa 5 (fig.1).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Tabela\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
    \n\t\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t

    Systemy poboru pr\u00f3b gruntu zgodnie z Eurokodem 7<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
    \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

    Aby pr\u00f3ba osi\u0105gn\u0119\u0142a odpowiedni\u0105 klas\u0119 jako\u015bci, liczy si\u0119 jej spos\u00f3b pobrania. Poni\u017cej przedstawili\u015bmy g\u0142\u00f3wne systemy poboru pr\u00f3b:<\/p>\n

      \n
    • Pr\u00f3bniki cylindryczne o cienkich \u015bciankach (np. Shelby, thin-walled sampler). U\u017cywa si\u0119 ich do grunt\u00f3w spoistych (py\u0142y, gliny, i\u0142y, grunty organiczne). Cienka \u015bcianka i ostrze tn\u0105ce ograniczaj\u0105 uszkodzenia pr\u00f3by. Umo\u017cliwiaj\u0105 pob\u00f3r pr\u00f3b klasy 1-2. Po poborze pr\u00f3by obligatoryjne jest odpowiednie zabezpieczenie pr\u00f3by np. korek, folia lub parafina.<\/li>\n
    • Pr\u00f3bniki t\u0142okowe. Stosowane do bardzo mi\u0119kkich grunt\u00f3w spoistych \u2013 najcz\u0119\u015bciej w gruntach organicznych. T\u0142ok stabilizuje grunt w pr\u00f3bniku i zapobiega jego wyp\u0142yni\u0119ciu. Pozwala cz\u0119sto uzyska\u0107 klas\u0119 1, niezb\u0119dn\u0105 przy projektowaniu nasyp\u00f3w na gruntach organicznych.<\/li>\n
    • Rdzeniowanie w rurach os\u0142onowych (core sampling, podw\u00f3jna lub potr\u00f3jna rdzeni\u00f3wka). U\u017cywa si\u0119 jej najcz\u0119\u015bciej w ska\u0142ach, ale tak\u017ce w zwietrzelinach skalnych. Przy w\u0142a\u015bciwej technice pozwala zachowa\u0107 struktur\u0119 gruntu i ocen\u0119 sp\u0119ka\u0144. Typowo spos\u00f3b ten pozwala uzyska\u0107 2 klas\u0119 poboru pr\u00f3b w gruntach twardoplastycznych lub p\u00f3\u0142zwartych. Cz\u0119sto w przypadku braku mo\u017cliwo\u015bci wci\u015bni\u0119cia pr\u00f3bnik\u00f3w cienko\u015bciennych \u2013 rdzeniowanie mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 metod\u0105 poboru pr\u00f3by o czym projektanci wykorzystuj\u0105cy parametry na podstawie tej klasy pr\u00f3by musz\u0105 mie\u0107 tego \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/li>\n
    • Pr\u00f3bkowanie z odkrywki (r\u0119czne) przy pomocy wykopu kontrolnego lub \u0142opaty. Jest to szybkie rozwi\u0105zanie i ekonomiczne przy ma\u0142ych g\u0142\u0119boko\u015bciach. Narusza jednak zwykle du\u017co wi\u0119kszy obszar gruntu ni\u017c przy wierceniach. Zwykle nie ma mo\u017cliwo\u015bci osi\u0105gn\u0105\u0107 klas wy\u017cszych ni\u017c 3-4.<\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Dlaczego kontrola jako\u015bci jest tak wa\u017cna?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

      Eurokod 7 wymaga, aby parametry gruntu u\u017cyte w obliczeniach pochodzi\u0142y z pr\u00f3bek o jako\u015bci adekwatnej do rodzaju analizy i stopnia skomplikowania konstrukcji. Je\u017celi pr\u00f3ba jest naruszona (utrata struktury, wilgotno\u015bci, porowato\u015bci) to projektant geotechniczny wykorzystuje, cz\u0119sto nie\u015bwiadomie, niewiarygodne modu\u0142y odkszta\u0142cenia lub parametry wytrzyma\u0142o\u015bciowe. Tym samym przeszacowuje lub niedoszacowuje no\u015bno\u015b\u0107. W skrajnych przypadkach gdy no\u015bno\u015b\u0107 jest przeszacowana – mo\u017ce doj\u015b\u0107 do utraty stateczno\u015bci lub nadmiernych osiada\u0144.<\/p>\n

      <\/p>\n

      Klas\u0119 poboru pr\u00f3b mo\u017cna zweryfikowa\u0107 zleceniem badania pomiaru pr\u0119dko\u015bci fal poprzecznych w laboratorium i w terenie tu\u017c obok miejsca poboru pr\u00f3b.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Jak dzia\u0142amy w praktyce?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

      Najwa\u017cniejszy jest plan. W pierwszej kolejno\u015bci zbieramy informacje o terenie i konstrukcji obiektu. Cz\u0119sto wykonujemy wst\u0119pne wiercenia w celu okre\u015blenia z\u0142o\u017cono\u015bci terenu. Nast\u0119pnie dzia\u0142amy zgodnie z poni\u017cszymi zasadami:<\/p>\n

      <\/p>\n

        \n
      • Tworzymy plan bada\u0144 geotechnicznych. Ustalamy lokalizacj\u0119 i g\u0142\u0119boko\u015bci wierce\u0144 w odniesieniu do konstrukcji. Z g\u00f3ry okre\u015blamy jako\u015b\u0107 pr\u00f3by koniecznej do uzyskania zadania. W prostych zadaniach wykorzystujemy pr\u00f3by klasy 3-5. W z\u0142o\u017conych i skomplikowanych: 1-2.<\/li>\n\n
      • Dobieramy odpowiedni sprz\u0119t. Dla grunt\u00f3w spoistych, w z\u0142o\u017conych tematach, stosujemy pr\u00f3bniki Shelby, aby uzyska\u0107 klas\u0119 1-2. W przypadku prostych zada\u0144 wystarcz\u0105 pr\u00f3by pobrane \u015bwidrem, cz\u0119sto wraz z badaniami terenowymi. Badania in situ s\u0142u\u017c\u0105 nam do korygowania poboru pr\u00f3by na podstawie zmian sztywno\u015bci.<\/li>\n\n
      • Oznakowujemy i dokuemntujemy. Ka\u017cda pr\u00f3ba jest oznaczona numerem otworu, g\u0142\u0119boko\u015bci\u0105 poboru, opisem wg ISO, dat\u0105 pobotu i osob\u0119 dozoruj\u0105c\u0105 wraz z deklarowan\u0105 klas\u0105 jako\u015bci. Zapewniamy pe\u0142n\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 identyfikalno\u015bci od odwiertu do wyniku z laboratorium.<\/li>\n\n
      • Zabezpieczenie, transport i przechowanie. Pr\u00f3bki nienaruszone s\u0105 natychmiast uszczelniane i przechowane w orientacji zgodnej z naturalnym u\u0142o\u017ceniem warstw. Minimalizujemy zmiany temperatury i wilgotno\u015bci, a\u017c do badania. Pr\u00f3by s\u0105 przechowywane w lod\u00f3wkach o dobranej odpowiednio temperaturze.<\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
        \n\t\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t

        Jakie korzy\u015bci z takiego podej\u015bcia ma projektant i inwestor?<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
        \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
          \n
        • Parametry obliczeniowe o znanej jako\u015bci i \u017ar\u00f3dle.<\/li>\n\n
        • Mniejsze ryzyko zmian projektu podczas realizacji.<\/li>\n\n
        • Mo\u017cliwo\u015b\u0107 optymalizacji fundament\u00f3w i zabezpiecze\u0144 zamiast przewymiarowania „na wszelki wypadek”.<\/li>\n\n
        • Dokumentacj\u0119 zgodn\u0105 z Eurokodem 7 – zabezpieczenie prawne.<\/li>\n\n
        • Projekt skrojony „na miar\u0119”.<\/li>\n<\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
          \n\t\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t

          Podsumowanie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
          \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

          Odpowiedni pob\u00f3r pr\u00f3b gruntu to nie tylko „wyjmowanie urobku z ziemi”. Jest to proces kontrolowany normowo, w kt\u00f3rym powinni\u015bmy dobra\u0107 metod\u0119 do rodzaju gruntu oraz d\u0105\u017cy\u0107 gdzie to ma znaczenie do najwy\u017cszej klasy pr\u00f3by. Dzi\u0119ki temu wyniki bada\u0144 s\u0105 wiarygodne, a projekt geotechniczny bezpieczny i op\u0142acalny ekonomicznie. Dodatkowo nie ryzykujemy powtarzaniem bada\u0144 w przypadku niewiarygodnych wynik\u00f3w. Wa\u017cne aby pob\u00f3r pr\u00f3b i wyniki z bada\u0144 laboratoryjnych sprz\u0119\u017cy\u0107 z badaniami in-situ (CPTU, DMT\/SDMT, FVT).<\/p>\n

          <\/p>\n

          Je\u015bli potrzebuj\u0105 Pa\u0144stwo rozpoznania pod\u0142o\u017ca zgodnie z Eurodkodem 7 – od planu bada\u0144 po projekt geotechniczny – dobierzemy odpowiedni\u0105 metod\u0119 poboru pr\u00f3b oraz metod\u0119 badawcz\u0105 pod konkretn\u0105 inwestycj\u0119, dzi\u0119ki czemu znacznie zniweluj\u0105 Pa\u0144stwo ryzyko geotechniczne na budowie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Systemy poboru pr\u00f3b gruntu zgodnie z Eurokodem 7 \u2013 dlaczego maj\u0105 znaczenie? W badaniach pod\u0142o\u017ca gruntowego nie ma miejsca na przypadek. Jako\u015b\u0107 poboru pr\u00f3b bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na dalsze prace badawcze i ich powodzenie. Te z kolei s\u0105 podstaw\u0105 doboru parametr\u00f3w geotechnicznych w projektowaniu fundament\u00f3w, nasyp\u00f3w, skarp, konstrukcji oporowych czy pali. Eurokod 7 (EN 1997-2) jasno […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":29,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":507,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions\/507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}