{"id":577,"date":"2025-12-01T22:15:05","date_gmt":"2025-12-01T21:15:05","guid":{"rendered":"https:\/\/trilabs.pl\/?p=577"},"modified":"2025-12-02T15:32:18","modified_gmt":"2025-12-02T14:32:18","slug":"badania-wlasciwosci-fizycznych-gruntu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/badania-wlasciwosci-fizycznych-gruntu\/","title":{"rendered":"Badania w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych gruntu"},"content":{"rendered":"
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Badania w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych gruntu<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

W ramach oceny podstawowych parametr\u00f3w fizycznych gruntu wykonuje si\u0119 zestaw bada\u0144 pozwalaj\u0105cych okre\u015bli\u0107 jego sk\u0142ad granulometryczny, wilgotno\u015b\u0107, granice plastyczno\u015bci, granic\u0119 p\u0142ynno\u015bci, zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych, a tak\u017ce g\u0119sto\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bciow\u0105 i g\u0119sto\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 szkieletu gruntowego .<\/span> Wyniki tych bada\u0144 stanowi\u0105 podstaw\u0119 do klasyfikacji gruntu, prognozowania jego zachowania oraz planowania dalszych analiz geotechnicznych.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Oznaczanie wilgotno\u015bci naturalnej<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Badanie polega na wyznaczeniu ilo\u015bci wody zawartej w pr\u00f3bce gruntu w stanie naturalnym. Parametr ten jest kluczowy przy ocenie stanu napr\u0119\u017cenia, konsolidacji oraz podatno\u015bci gruntu na odkszta\u0142cenia. Stanowi znacznikowe i relatywnie szybkie badanie.
Wilgotno\u015b\u0107 gruntu oznacza si\u0119, odparowuj\u0105c wod\u0119 z pr\u00f3bki w suszarce laboratoryjnej do uzyskania sta\u0142ej masy. Pomiar polega na por\u00f3wnaniu masy pr\u00f3bki przed i po suszeniu, a wynik wyra\u017cany jest jako procent masy wody wzgl\u0119dem masy suchego gruntu. Wilgotno\u015b\u0107 naturalna jest jednym z podstawowych parametr\u00f3w charakteryzuj\u0105cych stan gruntu w miejscu jego pobrania.<\/p>

Wyznaczany parametr: wilgotno\u015b\u0107 naturalna w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Oznaczanie g\u0119sto\u015bci obj\u0119to\u015bciowej grunt\u00f3w drobnoziarnistych<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

G\u0119sto\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bciowa informuje o masie gruntu przypadaj\u0105cej na jednostk\u0119 obj\u0119to\u015bci. Jest niezb\u0119dna do obliczania ci\u0119\u017caru obj\u0119to\u015bciowego i oceny no\u015bno\u015bci oraz odkszta\u0142calno\u015bci pod\u0142o\u017ca.
G\u0119sto\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bciow\u0105 oznacza si\u0119 za pomoc\u0105 stalowego pier\u015bcienia o znanej obj\u0119to\u015bci. Pier\u015bcie\u0144 wprowadza si\u0119 w pr\u00f3bk\u0119, tak aby zosta\u0142 wype\u0142niony gruntem w stanie mo\u017cliwie najbardziej zbli\u017conym do naturalnego. Po wyr\u00f3wnaniu powierzchni wa\u017cy si\u0119 pr\u00f3bk\u0119 w pier\u015bcieniu, a nast\u0119pnie okre\u015bla mas\u0119 samego gruntu. Wynik pozwala obliczy\u0107 stosunek masy pr\u00f3bki do obj\u0119to\u015bci cylindra, co odpowiada g\u0119sto\u015bci obj\u0119to\u015bciowej. Parametr ten odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w ocenie stanu zag\u0119szczenia i porowato\u015bci.<\/p>

Wyznaczany parametr: g\u0119sto\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bciowa \u03c1.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Oznaczanie sk\u0142adu granulometrycznego (analiza sitowa i\/lub areometryczna)<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Badanie okre\u015bla udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych frakcji ziarnowych w gruncie (piaski, py\u0142y, i\u0142y). Pozwala na jego klasyfikacj\u0119 oraz przewidywanie w\u0142a\u015bciwo\u015bci filtracyjnych i wytrzyma\u0142o\u015bciowych. Wykonuje si\u0119 j\u0105 za pomoc\u0105 specjalnych sit w wytrz\u0119sarce (grunty niespoiste) lub w areometrze (grunty spoiste).
Do okre\u015blenia sk\u0142adu granulometrycznego wykorzystuje si\u0119 dwie metody \u2014 przesiewanie na zestawie sit dla frakcji piaskowych oraz analiz\u0119 areometryczn\u0105 dla frakcji py\u0142owej i i\u0142owej. W badaniu sitowym oczyszczony i wysuszony do sta\u0142ej masy grunt przesiewa si\u0119 przez zestaw sit o malej\u0105cych wymiarach oczek, co pozwala okre\u015bli\u0107 procentowy udzia\u0142 poszczeg\u00f3lnych frakcji ziarnowych. Z kolei analiza areometryczna umo\u017cliwia oznaczenie sk\u0142adu cz\u0119\u015bci drobnoziarnistych. Polega ona na obserwacji tempa opadania cz\u0105stek w wodnej zawiesinie, co pozwala wyznaczy\u0107 ilo\u015bciow\u0105 zawarto\u015b\u0107 najmniejszych frakcji. Obie metody uzupe\u0142niaj\u0105 si\u0119, daj\u0105c pe\u0142ny obraz uziarnienia gruntu.<\/p>

Wyznaczane parametry: udzia\u0142 frakcji Sa, Si, Cl; pe\u0142ny rozk\u0142ad granulometryczny; zawarto\u015b\u0107 frakcji drobnoziarnistych (py\u0142y, i\u0142y).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Oznaczanie granic p\u0142ynno\u015bci i plastyczno\u015bci (Atterberga)<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wyznaczamy zakres wilgotno\u015bci, w kt\u00f3rym grunt drobnoziarnisty zmienia stan z twardoplastycznego na p\u00f3\u0142zwarty (WP) oraz z mi\u0119kkoplastycznego na p\u0142ynny (WL). Parametry te s\u0142u\u017c\u0105 do klasyfikacji grunt\u00f3w spoistych i oceny ich wra\u017cliwo\u015bci na zmian\u0119 wilgotno\u015bci. Pozwalaj\u0105 wyznaczy\u0107 wska\u017anik plastyczno\u015bci, a tym samym tak\u017ce potencjalne p\u0119cznienie gruntu.
Aby oznaczy\u0107 granic\u0119 p\u0142ynno\u015bci wL, przygotowuje si\u0119 jednorodn\u0105 past\u0119 gruntow\u0105 i bada jej zachowanie w aparacie Casagrande\u2019a lub metod\u0105 sto\u017cka. Wynik okre\u015bla wilgotno\u015b\u0107, przy kt\u00f3rej grunt przechodzi ze stanu p\u00f3\u0142p\u0142ynnego w plastyczny. Granic\u0119 plastyczno\u015bci wP okre\u015bla si\u0119 poprzez rolowanie cienkich wa\u0142eczk\u00f3w z pasty gruntowej a\u017c do momentu ich rozpadu \u2014 uzyskana wilgotno\u015b\u0107 wyznacza przej\u015bcie ze stanu plastycznego w p\u00f3\u0142zwarty. Kompletny zestaw wynik\u00f3w stanowi podstaw\u0119 do oceny wska\u017anika plastyczno\u015bci i przewidywania zachowania grunt\u00f3w spoistych pod obci\u0105\u017ceniem.<\/p>

Wyznaczane parametry: granica p\u0142ynno\u015bci wL, granica plastyczno\u015bci wP, wska\u017anik plastyczno\u015bci IP (spoisto\u015b\u0107 gruntu), znaj\u0105c wilgotno\u015b\u0107 natukonsystencj\u0119 gruntu)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Oznaczenie zawarto\u015bci cz\u0119\u015bci organicznych (Iom)<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Badanie okre\u015bla udzia\u0142 substancji organicznej w gruncie. Wysoka zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych mo\u017ce istotnie obni\u017ca\u0107 no\u015bno\u015b\u0107, zwi\u0119ksza\u0107 \u015bci\u015bliwo\u015b\u0107 i wp\u0142ywa\u0107 na trwa\u0142o\u015b\u0107 konstrukcji posadowionych na takim pod\u0142o\u017cu. Zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych okre\u015blamy metod\u0105 straty masy przy pra\u017ceniu lub metod\u0105 utleniania zgodnie z norm\u0105 Polsk\u0105 lub Eurokod.
Zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych oznacza si\u0119 na podstawie strat pra\u017cenia. Pr\u00f3bk\u0119 gruntu poddaje si\u0119 pra\u017ceniu w wysokiej temperaturze, co prowadzi do spalania sk\u0142adnik\u00f3w organicznych. Ubytek masy, obliczony wzgl\u0119dem masy pr\u00f3bki przed pra\u017ceniem, stanowi bezpo\u015bredni\u0105 miar\u0119 udzia\u0142u substancji organicznych. Parametr ten ma szczeg\u00f3lne znaczenie w ocenie grunt\u00f3w podatnych na znaczne zmiany obj\u0119to\u015bci lub osiadania.<\/span><\/p>

Wyznaczany parametr: zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych Iom.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

G\u0119sto\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwa ziaren \u2013 \u03c1s<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

G\u0119sto\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 ziaren oznacza si\u0119 metod\u0105 piknometryczn\u0105. Piknometr nape\u0142nia si\u0119 kolejno wod\u0105 oraz zawiesin\u0105 gruntu o uprzednio rozpuszczonych agregatach ziarnowych. Na podstawie por\u00f3wnania masy naczynia w obu przypadkach oraz znajomo\u015bci temperatury wody wyznacza si\u0119 g\u0119sto\u015b\u0107 materia\u0142u sta\u0142ego tworz\u0105cego ziarna. Parametr ten jest niezb\u0119dny do dalszych oblicze\u0144 porowato\u015bci i stopnia nasycenia.<\/span>
Wyznaczany parametr: g\u0119sto\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwa ziaren \u03c1s.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Badanie edometryczne gruntu \u2013 metodyka i wyznaczane parametry<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tBadanie \u015bci\u015bliwo\u015bci gruntu w edometrze wykonuje si\u0119 metod\u0105 stopniowo przyrostowego obci\u0105\u017cenia (IL), zgodnie z norm\u0105 EN ISO 17892-5. Pr\u00f3bk\u0119 umieszcza si\u0119 w aparacie edometrycznym w stalowym pier\u015bcieniu, a nast\u0119pnie poddaje kolejnym etapom obci\u0105\u017cenia pionowego o rosn\u0105cych warto\u015bciach napr\u0119\u017cenia efektywnego. W ka\u017cdym etapie rejestruje si\u0119 zmiany wysoko\u015bci pr\u00f3bki w czasie, co pozwala analizowa\u0107 zar\u00f3wno natychmiastowe odkszta\u0142cenia spr\u0119\u017cyste, jak i przebieg konsolidacji pierwotnej oraz odkszta\u0142cenia wt\u00f3rne.<\/span> Po zako\u0144czeniu sekwencji obci\u0105\u017cania wykonuje si\u0119 etapy odci\u0105\u017cania, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 okre\u015blenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci spr\u0119\u017cystych i podatno\u015bci gruntu na odpr\u0119\u017cenie. Na podstawie zmian wysoko\u015bci pr\u00f3bki i znanego pocz\u0105tkowego wska\u017anika porowato\u015bci gruntu oblicza si\u0119 wska\u017aniki porowato\u015bci, modu\u0142y odkszta\u0142cenia, wsp\u00f3\u0142czynniki konsolidacji oraz inne charakterystyczne parametry opisuj\u0105ce zachowanie gruntu w warunkach jednoosiowego stanu odkszta\u0142cenia.\n\nWyznaczane parametry (zgodnie z raportem z bada\u0144)\nParametry \u015bci\u015bliwo\u015bci\n\u2022 M\u2080 \u2013 \u015bci\u015bliwo\u015b\u0107 pocz\u0105tkowa wyznaczana z pierwszego przyrostu obci\u0105\u017cenia (etap od 0 do pierwszego obci\u0105\u017cenia).<\/span>\n\u2022 M \u2013 modu\u0142 \u015bci\u015bliwo\u015bci na pozosta\u0142ych etapach obci\u0105\u017cenia. Parametry te okre\u015blaj\u0105 podatno\u015b\u0107 gruntu na odkszta\u0142cenie pod zadanym napr\u0119\u017ceniem.<\/span>\n\u2022 Eoed \u2013 modu\u0142 odkszta\u0142cenia edometrycznego, wyznaczany na podstawie zmiany wysoko\u015bci pr\u00f3bki i przyrostu napr\u0119\u017cenia efektywnego.\n\u2022 mv \u2013 wsp\u00f3\u0142czynnik \u015bci\u015bliwo\u015bci obj\u0119to\u015bciowej obliczany jako stosunek odkszta\u0142cenia do zmiany napr\u0119\u017cenia.\n\u2022 Cc i Cr (Cs) \u2013 odpowiednio wsp\u00f3\u0142czynnik \u015bci\u015bliwo\u015bci dla pierwszego i powt\u00f3rnego obci\u0105\u017cenia (oraz odci\u0105\u017cenia) wyznaczane z krzywej e\u2013log\u03c3\u2019.\nWarto podkre\u015bli\u0107, \u017ce ich obliczenie zak\u0142ada przyj\u0119cie okre\u015blonej g\u0119sto\u015bci w\u0142a\u015bciwej szkieletu gruntowego (\u03c1s), co wp\u0142ywa na po\u0142o\u017cenie charakterystycznych punkt\u00f3w krzywej.\n\u2022 C\u03b1ε \u2013 wska\u017anik odkszta\u0142cenia wt\u00f3rnego, wyznaczany w czasie trwania konsolidacji wt\u00f3rnej (gruntu ju\u017c skonsolidowanego).\n\u2022 Wska\u017anik porowato\u015bci pocz\u0105tkowy e\u2080 oraz e na kolejnych etapach \u2013 warto\u015bci okre\u015blane z geometrii pr\u00f3bki i zmian jej wysoko\u015bci. (???- to mo\u017cemy zrobi\u0107 je\u017celi mamy rs- potrzebne do e0).<\/span>\n\nParametry konsolidacyjne\n\u2022 Cv \u2013 wsp\u00f3\u0142czynnik konsolidacji pierwotnej\nWyznacza si\u0119 go zar\u00f3wno metd\u0105 Casagrande\u2019a, na podstawie analizy zale\u017cno\u015bci wysoko\u015bci pr\u00f3bki w czasie konsolidacji przy sta\u0142ym obci\u0105\u017ceniu.\n\u2022 kC\u1d65\u1d62 oraz k (z metody Casagrande\u2019a)\nNa podstawie wsp\u00f3\u0142czynnika konsolidacji okre\u015bla si\u0119 wsp\u00f3\u0142czynnik filtracji k \u2013 parametr opisuj\u0105cy zdolno\u015b\u0107 gruntu do przepuszczania wody. W raporcie podano warto\u015bci k dla poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w obci\u0105\u017cenia, obliczone w\u0142a\u015bnie z wykorzystaniem wzoru Casagrande\u2019a. W praktyce jest to cenne uzupe\u0142nienie standardowej analizy, pozwalaj\u0105ce powi\u0105za\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 konsolidacji z przepuszczalno\u015bci\u0105.\n\nParametry dodatkowe i punktowe<\/span>\n\u2022 ci\u015bnienie p\u0119cznienia (p\u2032c) \u2013 warto\u015b\u0107 obci\u0105\u017cenia, przy kt\u00f3rym grunt zaczyna konsolidowa\u0107 si\u0119 spod obci\u0105\u017cenia (widoczna zmiana nachylenia krzywej odkszta\u0142ce\u0144).<\/span>\n\u2022 wska\u017anik zapadowo\u015bci \/ parametry zaniku porowato\u015bci przy zwil\u017ceniu \u2013 oznaczane tylko dla pr\u00f3b podatnych na zapadanie (je\u015bli dotyczy).<\/span>\n\u2022 zmiana wysoko\u015bci pr\u00f3bki na ka\u017cdym etapie (h\u2080, h_f) \u2013 bezpo\u015bredni zapis odkszta\u0142ce\u0144 pionowych.<\/span>\n\u2022 stopie\u0144 wilgotno\u015bci Sr oraz g\u0119sto\u015bci rd, \u03c1 \u2013 para parametr\u00f3w wej\u015bciowych, niezb\u0119dnych do interpretacji e\u2080 i modu\u0142\u00f3w odkszta\u0142cenia.<\/span>\n\nCo stanowi standard w badaniu edometrycznym?\nStandardowo w badaniu edometrycznym wyznacza si\u0119:\nM\u2080, M \u2013 parametry \u015bci\u015bliwo\u015bci spr\u0119\u017cystej i quasi-spr\u0119\u017cystej,\nCc i Cr (Cs) \u2013 wsp\u00f3\u0142czynniki konsolidacji i rozpr\u0119\u017cania dla przyj\u0119tej g\u0119sto\u015bci w\u0142a\u015bciwej szkieletu gruntowego,\nmv i Eoed,\nCv \u2013 z analizy t\u2085\u2080 (oraz opcjonalnie metod\u0105 Casagrande\u2019a).\nW Twoim przypadku badanie zawiera dodatkowo:\nCae \u2013 odkszta\u0142cenia wt\u00f3rne,\nk z metody Casagrande\u2019a,\nkC\u1d65\u1d62 \u2013 wsp\u00f3\u0142czynnik filtracji obliczony dla etap\u00f3w konsolidacji.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Badania w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych gruntu W ramach oceny podstawowych parametr\u00f3w fizycznych gruntu wykonuje si\u0119 zestaw bada\u0144 pozwalaj\u0105cych okre\u015bli\u0107 jego sk\u0142ad granulometryczny, wilgotno\u015b\u0107, granice plastyczno\u015bci, granic\u0119 p\u0142ynno\u015bci, zawarto\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci organicznych, a tak\u017ce g\u0119sto\u015b\u0107 obj\u0119to\u015bciow\u0105 i g\u0119sto\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciw\u0105 szkieletu gruntowego . Wyniki tych bada\u0144 stanowi\u0105 podstaw\u0119 do klasyfikacji gruntu, prognozowania jego zachowania oraz planowania dalszych analiz geotechnicznych. Oznaczanie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-577","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=577"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":636,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/577\/revisions\/636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trilabs.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}